બેબી ફૂડ ચાર્ટ
6 મહિનાથી 2 વર્ષ સુધીનો મહિના-પ્રમાણે મફત બેબી ફૂડ ચાર્ટ — પહેલો ખોરાક, ખોરાક કેટલો નરમ હોય, કેટલું આપવું અને દિવસમાં કેટલી વાર, સાથે તમારા બાળકની ઉંમર માટે 7-દિવસનો પ્લાન.
બાળકને ઘન ખોરાક ક્યારે શરૂ કરવો?
વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા (WHO) પહેલા 6 મહિના સુધી ફક્ત માતાનું દૂધ (અથવા ફોર્મ્યુલા) આપવાની ભલામણ કરે છે — પાણી, જ્યુસ કે ઘન ખોરાક નહીં. લગભગ 6 મહિને ઘન ખોરાક શરૂ કરો, જ્યારે બાળક ટેકાથી બેસી શકે, માથું સ્થિર રાખી શકે અને ખોરાકમાં રસ બતાવે. 1 વર્ષ સુધી માતાનું દૂધ અથવા ફોર્મ્યુલા જ મુખ્ય પીણું રહે છે.
ઉંમર પ્રમાણે બેબી ફૂડ ચાર્ટ
| ઉંમર | ખોરાક કેવો હોય | દિવસમાં કેટલી વાર | એક વારમાં કેટલું | ખોરાકના વિકલ્પો |
|---|---|---|---|---|
| 6 મહિના | એકદમ લીસી પ્યુરી, પાતળી રાબ | 1–2 | 2–3 મોટી ચમચી | ચોખાની કાંજી, મગની દાળનું પાણી, છૂંદેલું કેળું, સફરજન કે કોળાની પ્યુરી, રાગીની રાબ |
| 7–8 મહિના | છૂંદેલો, નાના નરમ ગઠ્ઠાવાળો | 2–3 | ½ કપ (125 ml) સુધી | ઘી સાથે દાળ-ચોખાની ખીચડી, દહીં, નરમ પનીર, ઈંડું, ફળ સાથે ઓટ્સ |
| 9–11 મહિના | બારીક સમારેલો, હાથથી પકડી શકાય એવો નરમ ખોરાક | 3–4 + 1–2 નાસ્તા | ½ કપ (125 ml) | દાળમાં પલાળેલી નરમ રોટલી, ઇડલી, ઢોસાના ટુકડા, બાફેલા શાકભાજીની સ્ટિક્સ, માછલીના નાના ટુકડા |
| 12–24 મહિના | ઘરનો જ ખોરાક, નાના ટુકડામાં | 3–4 + 1–2 નાસ્તા | ¾–1 કપ (180–250 ml) | રોટલી-દાળ-શાક, ખીચડી, પૌઆ, ઈંડાની ભુર્જી, ફળોનો બાઉલ |
સાચા ટેક્સચર અને જમવાની સંખ્યા સાથે 7-દિવસનો પ્લાન મેળવવા ઉપરના જનરેટરમાં તમારા બાળકની ઉંમર પસંદ કરો.
ઘન ખોરાક શરૂ કરવા માટેની ટિપ્સ
- દર 3 દિવસે એક જ નવો ખોરાક આપો, જેથી કોઈ રિએક્શન થાય તો તરત ખબર પડે.
- 6 મહિનાથી રોજ આયર્નવાળો ખોરાક આપો — રાગી, દાળ, ઈંડાની જરદી, માંસ અથવા ફોર્ટિફાઇડ સિરિયલ.
- ઈંડું અને લીસી સિંગદાણાની પેસ્ટ જેવા સામાન્ય એલર્જીવાળા ખોરાક લગભગ 6 મહિનાથી શરૂ કરી શકાય; જો બાળકને ગંભીર એક્ઝિમા કે જાણીતી એલર્જી હોય તો પહેલાં બાળરોગ નિષ્ણાત (પીડિયાટ્રિશિયન)ને પૂછો.
- બાળક કેટલું ખાય તે બાળકને જ નક્કી કરવા દો, અને તે ખાતું હોય ત્યારે હંમેશા તેની સાથે બેસો.
1 વર્ષ પહેલાં ન આપવાના ખોરાક
- મધ (શિશુ બોટ્યુલિઝમનું જોખમ)
- ઉપરથી ઉમેરેલું મીઠું અને ખાંડ
- મુખ્ય પીણા તરીકે ગાયનું દૂધ (રસોઈમાં થોડું વાપરવું ચાલે)
- આખા સૂકા મેવા, આખી દ્રાક્ષ, પોપકોર્ન અને ગળામાં ફસાઈ શકે એવી બીજી વસ્તુઓ
- જ્યુસ, ચા અને પેકેટવાળા બેબી નાસ્તા
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
6 મહિનાના બાળક માટે પહેલો ખોરાક કયો?
સારા પહેલા ખોરાક છે પાતળી ચોખાની કાંજી, મગની દાળનું પાણી, છૂંદેલું કેળું અને સફરજન, નાસપતી કે કોળાની લીસી પ્યુરી. દિવસમાં એક વાર 1–2 નાની ચમચીથી શરૂ કરો અને ધીમે ધીમે વધારો.
8 મહિનાના બાળકે દિવસમાં કેટલી વાર ખાવું જોઈએ?
7–8 મહિને દિવસમાં 2–3 વાર છૂંદેલો ખોરાક આપો, સાથે માંગે ત્યારે માતાનું દૂધ અથવા ફોર્મ્યુલા. 9 મહિનાથી દિવસમાં 3–4 વાર ભોજન અને 1–2 નાસ્તા આપો.
શું હું બાળકને ગાયનું દૂધ આપી શકું?
12 મહિના પહેલાં મુખ્ય પીણા તરીકે નહીં. રાબ કે દહીંમાં થોડી માત્રા 6 મહિનાથી ચાલે. 1 વર્ષ પછી ફુલ-ફેટ દૂધ પીણા તરીકે આપી શકાય.
શું બાળકો ઈંડું ખાઈ શકે?
હા. સારી રીતે રાંધેલું ઈંડું લગભગ 6 મહિનાથી છૂંદેલી જરદી અથવા નરમ સ્ક્રેમ્બલ્ડ ઈંડા તરીકે શરૂ કરી શકાય. શરૂઆતની થોડી વખત કોઈ રિએક્શન થાય છે કે નહીં તેનું ધ્યાન રાખો.
સ્રોત: WHO: શિશુ અને નાના બાળકોનો આહાર · NHS: તમારા બાળકનો પહેલો ઘન ખોરાક · CDC: ટાળવા જેવા ખોરાક અને પીણાં
ઉપરના સ્રોતો સાથે ચોકસાઈ માટે ચકાસેલું. આ પેજ ફક્ત સામાન્ય માહિતી છે, ડૉક્ટરની સલાહ નથી — તમારી પોતાની જરૂરિયાત માટે તમારા ડૉક્ટર અથવા રજિસ્ટર્ડ ડાયેટિશિયન સાથે વાત કરો.