મારે કયું રસીકરણ સમયપત્રક અનુસરવું જોઈએ?
- ભારત — IAP: ઇન્ડિયન એકેડમી ઓફ પીડિયાટ્રિક્સ (ACVIP 2025) નું સમયપત્રક, જે મોટાભાગના ખાનગી બાળરોગ નિષ્ણાતો અનુસરે છે. તેમાં ફ્લૂ, ટાઇફોઇડ કોન્જુગેટ, હેપેટાઇટિસ A, વેરિસેલા (અછબડા) અને MMR જેવી વધારાની રસીઓ સામેલ છે.
- ભારત — સરકારી (UIP): યુનિવર્સલ ઇમ્યુનાઇઝેશન પ્રોગ્રામનું સમયપત્રક, જે સરકારી હોસ્પિટલો અને આરોગ્ય કેન્દ્રોમાં મફત છે. તેમાં BCG, પોલિયો, પેન્ટાવેલેન્ટ, રોટાવાયરસ, PCV, MR, JE (અમુક જિલ્લાઓમાં) અને DPT બૂસ્ટર સામેલ છે.
- અમેરિકા — CDC: સેન્ટર્સ ફોર ડિસીઝ કંટ્રોલ એન્ડ પ્રિવેન્શનનું બાળપણનું રસીકરણ સમયપત્રક.
બાળકની જન્મ તારીખ દાખલ કરો, અને કેલ્ક્યુલેટર દરેક ડોઝની તારીખ સાથે યાદી બતાવશે, આગળની મુલાકાત પર નિશાન કરશે અને તમને કેલેન્ડરમાં રિમાઇન્ડર ઉમેરવા દેશે.
મુખ્ય તફાવત: IAP vs સરકારી (UIP)
| રસી |
IAP (ખાનગી) |
UIP (સરકારી) |
| પોલિયો |
6, 10, 14 અઠવાડિયે IPV ઇન્જેક્શન + બૂસ્ટર |
OPV ટીપાં + 6 & 14 અઠવાડિયે અને 9 મહિને ફ્રેક્શનલ IPV |
| PCV |
6, 10, 14 અઠવાડિયે + 15 મહિને બૂસ્ટર |
6 & 14 અઠવાડિયે + 9–12 મહિને બૂસ્ટર |
| ઓરી (મીઝલ્સ) |
9 & 15 મહિને અને 4–6 વર્ષે MMR |
9–12 & 16–24 મહિને MR |
| IAP માં વધારામાં |
ફ્લૂ (દર વર્ષે), ટાઇફોઇડ, હેપેટાઇટિસ A, વેરિસેલા, HPV |
— |
રસીકરણના દિવસ માટે ટિપ્સ
- દર વખતે બાળકનું રસીકરણ કાર્ડ સાથે રાખો.
- ઇન્જેક્શન દરમિયાન કે પછી સ્તનપાન કરાવો — તેનાથી બાળકને રાહત મળે છે.
- એક દિવસ માટે હળવો તાવ કે ચીડિયાપણું સામાન્ય છે; પેરાસિટામોલના ડોઝ વિશે તમારા ડૉક્ટરને પૂછો.
- કોઈ ડોઝ ચૂકી જાઓ તો ફરીથી શરૂઆત કરવાની જરૂર નથી — તમારા ડૉક્ટર બાકી રસી પૂરી કરાવશે.
અમેરિકા માટે નોંધ (2026): જાન્યુઆરી 2026 માં બહાર પડેલા CDC ના સુધારેલા સમયપત્રક પર માર્ચ 2026 માં અમેરિકાની ફેડરલ કોર્ટે રોક લગાવી હતી, એટલે અહીં બતાવેલું 2025 નું CDC સમયપત્રક જ cdc.gov પર પ્રકાશિત છે. અમેરિકન એકેડમી ઓફ પીડિયાટ્રિક્સ આ રસીઓની ભલામણ ચાલુ રાખે છે. નવીનતમ સલાહ માટે તમારા બાળરોગ નિષ્ણાત સાથે વાત કરો.
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
ભારતમાં જન્મ સમયે કઈ રસીઓ અપાય છે?
BCG, ઓરલ પોલિયોનો જન્મ સમયનો ડોઝ (OPV-0) અને હેપેટાઇટિસ B (જન્મ સમયનો ડોઝ), શક્ય હોય તો હોસ્પિટલમાંથી રજા મળે તે પહેલાં.
શું વૈકલ્પિક (ઓપ્શનલ) રસીઓ ખરેખર જરૂરી છે?
ફ્લૂ, ટાઇફોઇડ, હેપેટાઇટિસ A અને વેરિસેલા જેવી રસીઓની ભલામણ IAP કરે છે, પણ તે મફત સરકારી કાર્યક્રમમાં સામેલ નથી. તમારા બાળરોગ નિષ્ણાત સાથે તેની ચર્ચા કરો.
જો મારા બાળકની કોઈ રસી ચૂકી જાય તો?
શક્ય તેટલા જલદી ડૉક્ટર પાસે જાઓ. મોટાભાગની રસીઓ આખી શ્રેણી ફરી શરૂ કર્યા વગર મોડી આપી શકાય છે; તમારા ડૉક્ટર બાકી રસીઓ પૂરી કરવાનો પ્લાન બનાવશે.
સ્રોત: IAP ACVIP સમયપત્રક (Indian Pediatrics) · ભારતનું રાષ્ટ્રીય રસીકરણ સમયપત્રક (NHM) · CDC બાળ રસીકરણ સમયપત્રક
ઉપરના સ્રોતો સાથે ચોકસાઈ માટે ચકાસેલું. આ પેજ ફક્ત સામાન્ય માહિતી છે, ડૉક્ટરની સલાહ નથી — તમારી પોતાની જરૂરિયાત માટે તમારા ડૉક્ટર અથવા રજિસ્ટર્ડ ડાયેટિશિયન સાથે વાત કરો.
વધુ મફત હેલ્થ ટૂલ્સ
🌸ઓવ્યુલેશન કેલ્ક્યુલેટરતમારી ફર્ટાઇલ વિન્ડો અને ગર્ભધારણ માટેના શ્રેષ્ઠ દિવસો જાણો.ટૂલ ખોલો →👶પ્રેગ્નન્સી ડ્યૂ ડેટ કેલ્ક્યુલેટરમફત પ્રેગ્નન્સી ડ્યૂ ડેટ કેલ્ક્યુલેટર — તમારી ડ્યૂ ડેટ, તમે કેટલા આગળ છો અને…ટૂલ ખોલો →🤰પ્રેગ્નન્સી વીક કેલ્ક્યુલેટરતમે પ્રેગ્નન્સીના બરાબર કેટલા અઠવાડિયા અને દિવસના છો, તમારું ત્રિમાસિક અને મહિનો, આ અઠવાડિયે…ટૂલ ખોલો →📅પીરિયડ કેલ્ક્યુલેટરમફત પીરિયડ કેલ્ક્યુલેટર: તમારા આગલા 6 પીરિયડ્સનો અંદાજ કાઢવા છેલ્લા પીરિયડની તારીખ અને સાઇકલની…ટૂલ ખોલો →💞ગર્ભધારણ તારીખ કેલ્ક્યુલેટરતમે સૌથી વધુ સંભવતઃ ક્યારે ગર્ભધારણ કર્યું તે જાણો — તમારી ડ્યૂ ડેટ, છેલ્લા…ટૂલ ખોલો →🧪પ્રેગ્નન્સી ટેસ્ટ ક્યારે કરવોસાચા પરિણામ માટે ઘરે પ્રેગ્નન્સી ટેસ્ટ કરવાનો શ્રેષ્ઠ દિવસ જાણો — તમારા છેલ્લા પીરિયડ…ટૂલ ખોલો →🌱ઇમ્પ્લાન્ટેશન કેલ્ક્યુલેટરઇમ્પ્લાન્ટેશન ક્યારે થઈ શકે તેનો અંદાજ લગાવો — તમારા છેલ્લા પીરિયડ, ઓવ્યુલેશનની તારીખ અથવા…ટૂલ ખોલો →⚖️પ્રેગ્નન્સી વજન વધારો કેલ્ક્યુલેટરતમારા અઠવાડિયા માટે પ્રેગ્નન્સીમાં વજન વધારો બરાબર છે કે નહીં તે તપાસો — પ્રેગ્નન્સી…ટૂલ ખોલો →🧫IVF ડ્યૂ ડેટ કેલ્ક્યુલેટરદિવસ-3, દિવસ-5 અથવા દિવસ-6 એમ્બ્રિયો ટ્રાન્સફર (ફ્રેશ અથવા ફ્રોઝન), એગ રિટ્રીવલ અથવા IUI ની…ટૂલ ખોલો →📈બાળકનો ગ્રોથ પર્સન્ટાઇલ કેલ્ક્યુલેટર0–5 વર્ષ માટે મફત WHO બાળ વૃદ્ધિ પર્સેન્ટાઇલ કેલ્ક્યુલેટર — વજન, લંબાઈ/ઊંચાઈ અને માથાના…ટૂલ ખોલો →💉બાળકનું રસીકરણ શેડ્યૂલ કેલ્ક્યુલેટરદરેક રસીની તારીખ મેળવવા તમારા બાળકની જન્મ તારીખ દાખલ કરો — ભારત IAP 2025,…ટૂલ ખોલો →🍼માતાનું દૂધ અને ફોર્મ્યુલા કેલ્ક્યુલેટરઉંમર અને વજન પ્રમાણે તમારા બાળકને દરેક ફીડમાં અને દરરોજ કેટલું માતાનું દૂધ કે…ટૂલ ખોલો →👣બેબી કિક કાઉન્ટરપ્રેગ્નન્સી માટે મફત ઑનલાઇન કિક કાઉન્ટર — બાળકની હલનચલન ગણવા ટેપ કરો, 10 કિક્સમાં…ટૂલ ખોલો →⏱️કૉન્ટ્રેક્શન ટાઇમરમફત કોન્ટ્રાક્શન ટાઈમર — કોન્ટ્રાક્શન કેટલો સમય ચાલે છે અને કેટલા અંતરે આવે છે…ટૂલ ખોલો →🔥કેલરી કેલ્ક્યુલેટર (TDEE અને BMR)મફત કેલરી કેલ્ક્યુલેટર — તમારું BMR અને TDEE જાણો અને વજન જાળવવા, ઘટાડવા કે…ટૂલ ખોલો →🎯આદર્શ વજન કેલ્ક્યુલેટરતમારી ઊંચાઈ મુજબ આદર્શ વજન જાણો — હેલ્ધી BMI રેન્જ (એશિયન કટ-ઓફ સહિત) અને…ટૂલ ખોલો →📏બોડી ફેટ કેલ્ક્યુલેટરUS Navy પદ્ધતિથી ટેપ માપ વડે તમારા શરીરની ચરબીની ટકાવારીનો અંદાજ લગાવો — તમારી…ટૂલ ખોલો →📐કમર-થી-હિપ રેશિયો કેલ્ક્યુલેટરતમારો કમર-થી-હિપ રેશિયો અને કમર-થી-ઊંચાઈ રેશિયો ગણો અને હૃદય તથા ડાયાબિટીસના જોખમ માટે તેનો…ટૂલ ખોલો →🧮ગ્લાયસેમિક ઇન્ડેક્સ ચેકર60+ ભારતીય અને વૈશ્વિક ખોરાકનો ગ્લાયસેમિક ઇન્ડેક્સ (GI) અને ગ્લાયસેમિક લોડ શોધો — ભાત,…ટૂલ ખોલો →🧮મેક્રો કેલ્ક્યુલેટરમફત મેક્રો કેલ્ક્યુલેટર — વજન ઘટાડવા, જાળવવા કે મસલ વધારવા માટે તમારી રોજની કેલરી…ટૂલ ખોલો →🧮આયર્ન જરૂરિયાત કેલ્ક્યુલેટરઉંમર, જાતિ, પ્રેગ્નન્સી અને ડાયેટ પ્રમાણે તમને દરરોજ કેટલું આયર્ન જોઈએ તે જાણો (શાકાહારીઓને…ટૂલ ખોલો →🧮બાળક અને કિશોર BMI કેલ્ક્યુલેટર2–19 વર્ષના બાળકો અને કિશોરો માટે મફત BMI કેલ્ક્યુલેટર — ઉંમર અને જાતિ મુજબ…ટૂલ ખોલો →🧮એશિયન BMI કેલ્ક્યુલેટરએશિયન અને ભારતીય કટ-ઓફ સાથે મફત BMI કેલ્ક્યુલેટર — નોર્મલ 18.5–22.9, વધુ વજન 23–24.9,…ટૂલ ખોલો →🧮સ્ટેપ્સ ટુ કેલરી કેલ્ક્યુલેટરતમારા વજન, ઊંચાઈ અને ચાલવાની ગતિના આધારે પગલાંને અંતર અને બળેલી કેલરીમાં ફેરવો —…ટૂલ ખોલો →🧮ભારતીય ડાયાબિટીસ રિસ્ક સ્કોર (IDRS)ભારતીય ડાયાબિટીસ રિસ્ક સ્કોર (IDRS) વડે એક મિનિટમાં તમારું ટાઇપ 2 ડાયાબિટીસનું જોખમ તપાસો…ટૂલ ખોલો →🧮PCOS લક્ષણ ચેકરડૉક્ટરો જે Rotterdam માપદંડ વાપરે છે તેના આધારે મફત PCOS લક્ષણ ચેકર — પીરિયડ્સ,…ટૂલ ખોલો →🧮થાઇરોઇડ લક્ષણ ચેકરમફત થાઇરોઇડ લક્ષણ ચેકર — તમારા લક્ષણો ઓછા સક્રિય કે વધુ સક્રિય થાઇરોઇડ તરફ…ટૂલ ખોલો →🧮એનિમિયા લક્ષણ ચેકરમફત એનિમિયા લક્ષણ ચેકર — તમને હિમોગ્લોબિન ટેસ્ટ કરાવવો જોઈએ કે નહીં તે જોવા…ટૂલ ખોલો →🧮ઉંમર પ્રમાણે બાળકના વજનનો ચાર્ટજન્મથી 5 વર્ષ સુધીના છોકરા અને છોકરીઓ માટે ઉંમર મુજબ બાળકનું સામાન્ય વજન (WHO)…ટૂલ ખોલો →🧮બાળકની ઊંચાઈનો અંદાજમાતા-પિતાની સરેરાશ ઊંચાઈની પદ્ધતિથી બંને માતા-પિતાની ઊંચાઈ પરથી તમારા બાળકની પુખ્ત વયની ઊંચાઈનો અંદાજ…ટૂલ ખોલો →